نیاز دریاچه ارومیه برای نگهداشت حال خوش

    •••••  چهارشنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ — ۰۹:۰۵ کد مطلب : 196393/a   

به گزارش تحلیل ایران،‌ دریاچه ارومیه در روزهای اخیر بهترین وضعیت پنج سال اخیر خود را می گذراند و امیدها پس از رسیدن تراز آن به ۱۲۷۱ متر و همچنین حجم بالای چهار میلیارد مترمکعب بیشتر شده است؛ ارقامی که بعد از سال ۱۳۹۸ هیچگاه در جلو نام دریاچه ثبت نشده بود و رسیدن به این ارقام در اواخر تابستان سال گذشته،‌ بیشتر به افسانه شباهت داشت.

 

در اواخر تابستان ۱۴۰۴ بود که بدترین خبرها از دریاچه ارومیه مخابره می شد و بسیاری از رسانه ها با استناد به تصاویر ماهواره ای،‌ از مرگ کامل دریاچه ارومیه و عدم امکان حیات دوباره آن را مطرح می کردند و البته که تحلیل های مختلفی را هم به آن می چسباندند.

 

با توجه به بارش های کم در پاییز و نیمه اول زمستان سال گذشته نیز فرضیه های این رسانه ها تایید می شد و به نظر می رسید که دریاچه ارومیه،‌ روند مناسبی را طی نمی کند و همان روال سال های گذشته مبنی بر سیکل معیوب دریاچه «افزایش آب دریاچه تا نزدیکی های دو میلیارد مترمکعب و تبخیر آن در فصل گرم سال و خشکی دوباره» پابرجا خواهد ماند.

 

اما با بارش های خوب نیمه دوم زمستان سال گذشته و همچنین نیمه اول بهار امسال و نزول رحمت الهی در کنار اقدامات ستاد احیا، نه تنها وضعیت دریاچه ارومیه روز به روز بهتر شد، بلکه وضعیت رودخانه ها و سدهای اقماری و حتی حوضه های دیگر در آذربایجان غربی رو به بهبود جهشی گذاشت.

 

در یک مورد،‌ فقط در سد شهید کاظمی بوکان که در اواخر شهریور سال گذشته، برنامه ریزی ها برای استفاده قطره چکانی از سد،‌ آن هم برای آب شرب در حال انجام بود، در اوایل بهار امسال شاهد نزدیک شدن این سد به وضعیت «سرریزی» بودیم و آب این سد در کنار دیگر سدهای استان به سمت دریاچه ارومیه و حتی برای استفاده در تالاب ها سرازیر شد.

اما از آن جایی که یک تجربه ناموفق درخصوص افزایش یکباره سطح آب دریاچه ارومیه و کاهش قابل توجه آن در سال ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ را در چنته داریم، به نظر کارشناسان،‌ نگهداشت وضعیت موجود و یا حتی بهبود یافته هفته های آتی دریاچه ارومیه از روند افزایشی فعلی بسیار بااهمیت تر است و مسوولان باید برای این امر فکر اساسی داشته باشند.

از آنجایی که از حدود نیمه خرداد تا اواخر شهریور،‌ روند کاهشی در حوضه دریاچه ارومیه روند بسیار کاهشی بوده و ما نیز در حال نزدیک شدن به فصل گرما و افزایش تبخیر آب هستیم، باید از همین امروز اصلاح الگوی کشت و مدیریت منابع آبی را جدی بگیریم.

مهمترین وجه مصرفی آب در حوضه دریاچه ارومیه،‌ بخش کشاورزی است که در این خصوص باید همت همگانی، نظارت های مستمر و همچنین برنامه ریزی های اساسی صورت گیرد تا میلیاردها مترمکعب آب سطحی و زیرزمینی که در این بخش مصرف می شود،‌ در یک برنامه اصولی روند کاهشی داشته باشد که این امر،‌ حتی از بارش ها نیز مثمرثمرتر خواهد بود.

شرایط امروز، آغازگر احیای دریاچه ارومیه/امیدوار به قطع سیکل معیوب دریاچه هستیم

دبیر کارگروه ملی احیای دریاچه ارومیه با اشاره به اینکه در حال حاضر حدود سه میلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب آب در دریاچه وجود دارد، گفت: می توان این وضعیت را آغاز احیای دریاچه ارومیه دانست.

 

رضا رحمانی با اشاره به انجام اقدامات مختلف از جمله بارورسازی ابرها، مسیر گشایی رودخانه ها و انتقال آب اضافه کرد: امسال مسیر گشایی رودخانه ها با به طور جد پیگیری شد که با همکاری محلیان و روستاییان تاثیر آن را امروز در وضعیت خوب دریاچه ارومیه می‌توان دید.

وی با تاکید بر اینکه مسیرگشایی همچنان باید جدی گرفته شود، اظهار کرد: امسال همچنین بارورسازی ابرها ۲۳ بار در منطقه انجام شده که در صدد دریافت نتایج قطعی این امر هستیم.

وی ادامه داد: اگر وضعیت آب دریاچه در فصل بارش از ۴ میلیارد مترمکعب بیشتر باشد و تا ۲ میلیارد مترمکعب هم تبخیر در فصل گرما داشته باشیم، شاهد حال خوب دریاچه در تابستان نیز خواهیم بود که در آن صورت سیکل معیوب سال های گذشته قطع می‌شود.

 

کار مهم امروز مربوط به جهاد کشاورزی است

دبیر کارگروه ملی احیای دریاچه ارومیه با اشاره به ضرورت اصلاح الگوی کشت، گفت: جهاد کشاورزی استان های آذربایجان‌غربی و آذربایجان شرقی باید درخصوص کاهش مصرف آب برنامه بدهند.

وی تاکید کرد: تا زمانی که مصرف آب کشاورزی تا ۵۰ درصد از وضعیت فعلی کاهش نیابد، دریاچه در معرض تهدید است.

وی از تمهیداتی برای ایجاد معیشت و درآمد جایگزین برای مردم با استفاده از ظرفیت های توسعه ای بخش های دیگر و مرزها خبر داد و اضافه کرد: امسال مرزهای ما خیلی فعال شده و توسعه یافته و شرایط جنگ فرصت جدید برای استان ایجاد کرده است.تا زمانی که مصرف آب کشاورزی تا ۵۰ درصد از وضعیت فعلی کاهش نیابد، دریاچه در معرض تهدید است.

استاندار آذربایجان‌غربی با تاکید بر اینکه باید موضوع دریاچه ارومیه برای حوزه جهاد کشاورزی مهم بوده و اقدامات ترویجی صورت گیرد، اظهار کرد: حفظ و بهبود وضعیت موجود بسیار با اهمیت بوده و همگان باید در این باره وارد عمل شوند.

 

حجم دریاچه ارومیه رکورد ۵ ساله را شکست

مدیر دفتر برنامه‌ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه با اشاره به وضعیت رو به بهبود دریاچه ارومیه گفت: حجم دریاچه طبق آخرین پایش به سه میلیارد و ۵۰۰ میلیون مترمکعب رسیده که افزون بر سه میلیارد مترمکعب بیشتر از ابتدای سال آبی جاری بود و رکورد پنج ساله را شکسته است.

سعید عیسی‌پور در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود: همچنین در حال حاضر تراز دریاچه ارومیه به یک هزار و ۲۷۰ متر و ۹۰ سانتی متر رسیده که نسبت به ابتدای سال آبی جاری، یک متر و ۴۰ سانتی متر بیشتر است.

وی از ورودی بین ۳۰۰ تا ۳۵۰ مترمکعب بر ثانیه آب از رودخانه های حوضه به پیکره دریاچه خبر داد و اظهار کرد: همچنین انتقال ۳۰ مترمکعب بر ثانیه آب از کانی سیب به سمت دریاچه ادامه دارد.

 

وی پیش بینی کرد که در صورت تداوم وضعیت فعلی،‌ تراز دریاچه ارومیه طی کمتر از دو هفته آینده به یک هزار و ۲۷۱ متر برسد.

مدیر دفتر برنامه ریزی و تلفیق ستاد احیای دریاچه ارومیه از کشاورزان و بهره برداران این بخش که در مسیر رودخانه ها قرار دارند،‌ خواست که با توجه به ادامه بارندگی و عدم وجود ضرورت درخصوص برداشت از منابع آب سطحی،‌ همکاری لازم را داشته باشند تا آب رودخانه ها به پیکره دریاچه ارومیه برسد.

عیسی پور با اشاره به پیش بینی ها درخصوص بارش قابل توجه در پاییز و زمستان سال جاری گفت: این امر ما را امیدوار می کند که بعد از بارش های بهاره و حجم مناسب آب دریاچه و همچنین گذر از فصل گرم سال، بتوانیم پیکره دریاچه ارومیه را با آب مناسبی حفظ کرده و به بارش های پاییزی برسانیم.

وی افزود: در آن صورت می توان وضعیت بسیار بهتر از دریاچه ارومیه را با توجه به بارش های پاییزی،‌ زمستانی و بهاری سال آبی آینده متصور بود.

بارش ۴۱۰ میلی متری در حوضه دریاچه ارومیه/ افزایش ۳۴ درصدی نسبت به درازمدت

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی هم در جلسه ای درخصوص وضعیت دریاچه ارومیه گفت: بارش ها در این حوضه در محدوده جغرافیایی این استان به ۴۱۰ میلی متر رسیده که ۳۴ درصد نسبت به متوسط درازمدت بیشتر است.

مجید رستگاری افزود: این افزایش نسبت به مدت مشابه سال آبی گذشته به ۸۱ درصد می رسد که وضعیت مطلوب بارشی را نشان می دهد.

وی با بیان اینکه در کنار بارش ها اقدامات لازم برای ورود خوب آب به دریاچه از رودخانه های اقماری و سدهای استان صورت گرفته است،‌ اضافه کرد: انسداد انهار و سردهنه های رودخانه ها در این حوضه سه برابر سال های گذشته بوده که نشان دهنده اقدامات موثر در این بخش است.

وی اظهار کرد: انتقال بین حوضه ای از ۲۰ بهمن با حداکثر دبی از تونل انتقال آب داریم که این امر تا تابستان نیز ادامه خواهد داشت.اگر وضعیت آب دریاچه در فصل بارش از ۴ میلیارد مترمکعب بیشتر باشد و تا ۲ میلیارد مترمکعب هم تبخیر در فصل گرما داشته باشیم، شاهد حال خوب دریاچه در تابستان نیز خواهیم بود

 

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی ادامه داد: در حال حاضر ۹۰ درصد مصرف آب ما در بخش کشاورزی است و باید برای کاهش مصرف در این بخش با همکاری کشاورزان،‌ تدارک ویژه ای داشته باشیم.

عدم توسعه زمین های کشاورزی را در حوضه دریاچه ارومیه تضمین می کنیم

رییس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی هم در جلسه ای درخصوص دریاچه ارومیه گفت: ما تضمین می‌کنیم که هیچ توسعه ای در کشاورزی در حوضه این دریاچه نخواهیم داشت.

محمدرضا اصغری افزود: تا ۷۰ درصد اقتصاد آذربایجان غربی به صورت مستقیم و غیرمستقیم به بخش کشاورزی وابسته است و کشاورزان رکن اساسی اقتصادی استان به شمار می روند.

وی اضافه کرد: اعتبارات جهاد کشاورزی آذربایجان غربی در چهار سال گذشته یک چهارم شده است که باید برای بهبود آن،‌ تلاش همه جانبه صورت گیرد.

وی از اجرای طرح های حوزه آبیاری نوین در سال های گذشته خبر داد و اظهار کرد: این طرح ها متاسفانه ناقص مانده که برای اجرای کامل آنها ۲۶ هزار میلیارد ریال اعتبار نیاز است.

 

رییس سازمان جهاد کشاورزی آذربایجان غربی ادامه داد: ما همچنین سالانه ۱۵ هزار هکتار آبیاری نوین را در برنامه گذاشته ایم که سالانه ۱۵ همت پول می خواهد و البته در صورت اجرای کامل آن،‌ ۱.۵ میلیارد مترمکعب صرفه جویی در مصرف آب در پی خواهد داشت.

اصغری گفت: در موضوع اصلاح الگوی کشت، پیشرفت خیلی خوبی داشتیم و کشاورزان هم‌مشتاق این امر هستند.

وی افزود: در این بحث همه‌مجموعه ها از دهیاران تا مجموعه های اثرگذار در روستاها باید کمک‌ کنند تابتوانیم به موفقیت دست یابیم.

به گزارش ایرنا،‌ به نظر می رسد در سال آبی جاری و آتی،‌ دوره ای طلایی برای بهبود وضعیت دریاچه ارومیه با توجه به بارش های اتفاق افتاده و همچنین پیش بینی های بارشی صورت گرفته برای پاییز و زمستان آتی شکل گرفته است که باید از این فرصت به بهترین شکل ممکن برای پرآب ماندن نگین آبی آذربایجان استفاده کرد چراکه به نظر می رسد اگر این فرصت از دست برود، دیگر فرصت بعدی در کار نخواهد بود.