چالش ناترازی درزنجیره تأمین تخم‌مرغ؛

به گزار تحلیل ایران بازار تخم‌مرغ در کشور با یکی از پیچیده‌ترین چالش‌های اقتصادی خود روبرو شده است.

ناترازی میان هزینه‌های جاری تولید و قیمت‌های تعیین‌شده در بازار، نه تنها سودآوری تولیدکنندگان را از بین برده، بلکه باعث بروز اختلال در زنجیره تأمین و نوسانات غیرقابل پیش‌بینی در قیمت مصرف‌کننده شده است.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که این ناترازی، ریشه در فرآیند پیچیده قیمت‌گذاری و افزایش هزینه‌های نهاده‌های اصلی دارد که در نهایت، تعادل میان عرضه و تقاضا را در بازار به هم زده است.

در اقتصاد کشاورزی، استمرار تولید گروه‌بندی از عوامل حیاتی است، اما امروز صنعت تخم‌مرغ در کشوری با چالش‌های تورمی، در میانه‌ یک دوگانگی سخت قرار دارد، از یک سو هزینه‌های سرسام‌آور خوراک طیور و انرژی، و از سوی دیگر، قیمت‌های عرضه‌ای که با نرخ تورم و هزینه‌های واقعی تولید همخوانی ندارد.

به منظور بررسی چرایی ناترازی قیمت تخم مرغ از درب مرغداری تا سفره های مردم خبرنگار مهر به سراغ بخش اجرا و تولید رفت.

عرضه فراتر از تقاضا است

معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی استان البرز با بیان اینکه سالانه بالغ بر ۹۰ هزار تن تخم مرغ در استان تولید می شود، گفت: البرز یکی از پنج استان برتر کشور در تولید تخم مرغ است.

صادق اسداللهی تعداد واحدهای تولید تخم مرغ در استان را بالغ بر ۱۱۰ واحد عنوان کرد و به بررسی دلایل ناهمترازی قیمت تخم مرغ از تولید تا مصرف پرداخت و افزود: میزان مصرف تخم مرغ تا حدودی تابع فصل است بطوریکه هر ساله در فصل سرد سال مصرف تخم مرغ اوج گرفته و در فصل گرما کمتر می شود.

وی با بیان اینکه کاهش تولید بخشی به فصل برمی گردد، اظهار داشت: بخشی از قیمت گذاری بر روی این محصول تابع عرضه و تقاضا است و اکنون عرضه در واحدهای مرغداری فراتر از تقاضا است.

جنگ صادرات را با چالش مواجه کرد

اسداللهی یکی دیگر از دلایل ناترازی قیمت تخم مرغ را وقوع جنگ دانست و گفت: جنگ باعث شد که نتوانیم بخشی از تولید را که به خارج از کشور صادر می شد، صادر کنیم بطوریکه پیش از آن بخش زیادی از مازاد عرضه به کشورهای همسایه صادر می شد و اکنون این ظرفیت را از دست داده ایم.

چالش ناترازی درزنجیره تأمین تخم‌مرغ؛ شکاف میان قیمت‌های تمام‌شده وعرضه

وی با بیان اینکه سه عامل محیط، تقاضا و صادرات باعث کاهش قیمت عرضه تخم مرغ نسبت به قیمت تمام شده تولید شد، افزود: در هفته های اخیر دولت مجوز صادرات هزار تن تخم مرغ در روز را داده که اگر باز هم در قیمت تخم مرغ تاثیری نداشت باید به دنبال راهکارهای دیگری باشیم.

وی تصریح کرد: به طور مثال می توان گفت قیمت تخم مرغ برای تولید کننده حدود ۲۴۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم تمام می شود در حالیکه حدود ۴۰ درصد زیر قیمت تولید در بازار به فروش می رسد.

معاون بهبود تولیدات دامی جهاد کشاورزی استان البرز یکی دیگر از راهکارها برای متعادل سازی قیمت تخم مرغ را فریز کردن تخم مرغ و همچنین حذف گله های مسن دانست و گفت: گله هایی که بیش از ۹۰ هفته سن دارند باید از گردونه تولید حذف شوند تا تعادل بین عرضه و تقاضا برقرار شود که اکنون این کار شروع شده است.

وی تصریح کرد: در استان البرز حدود ۴۰۰ هزار قطعه مرغ بالای سن ۹۰ هفته داریم که بطور اتوماتیک حذف می شوند.

ناترازی قیمت در نتیجه حجم بالای پولت و افت صادرات

یک فعال در حوزه تولید تخم مرغ نیز به خبرنگار مهر گفت: یکی از دلایل اصلی افت قیمت در بازار افزایش تولید خارج نسبت به تقاضا بوده است.

غلامرضا نصرت افزود: به همین دلیل حجم زیادی پولت (جوجه مرغ تخم گذار) وارد بازار شد که در نتیجه با افزایش تولید نسبت به تقاضا روبرو شدیم.

وی یکی دیگر از دلایل اصلی این ناترازی را گرما در نیمه اول سال عنوان کرد که باعث کاهش مصرف می شود و اظهار داشت: همچنین قطع صادرات با شروع جنگ یکی دیگر از دلایل افت قیمت تخم مرغ در بازار است ولی با مجوز دولت صادرات هزار تن تخم مرغ در هفته صادر شده است.

چالش ناترازی درزنجیره تأمین تخم‌مرغ؛ شکاف میان قیمت‌های تمام‌شده وعرضه

نصرت قیمت تمام شده تخم مرغ را با توجه به ارزان شدن قیمت سویا برای مرغدار حدود ۱۸۵ هزار تومان برای هر کیلوگرم عنوان کرد و افزود: حتی اگر سود برای تولید کننده را به حساب نیاوریم به نرخ امروز باز هم حدود ۳۵ هزار تومان ضرر برای اصل سرمایه است در حالیکه باید ۵ تا ۶ درصد سود داشته باشد.

وی گفت: چندی پیش موضوع خریدتخم مرغ توسط دولت به صورت خرید تضمینی مطرح شد ولی این موضوع فقط در حد یک نامه باقی ماند.

نصرت تصریح کرد: به دلیل آزادسازی قیمت نهاده ها باید تولیدکننده خود را با بازار هماهنگ کند ولی این هماهنگی فقط در حد رفع کمبود نهاده ها میسر می شود.