به گزارش تحلیل ایران ، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه به دنبال ربوده شدن مادورو توسط نیروهای کماندوی آمریکایی اعلام کرد که ایالات متحده قصد دارد کنترل ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا را به دست گیرد و شرکتهای بزرگ نفتی آمریکایی را برای سرمایهگذاری میلیاردها
دلار در بازسازی این صنعت ترغیب کند.
ونزوئلا با حدود ۳۰۳ میلیارد بشکه نفت خام، چیزی نزدیک به یکپنجم ذخایر جهانی را در اختیار دارد و میتواند به یک قدرت بزرگ در بازار انرژی تبدیل شود. ترامپ در جریان یک کنفرانس خبری در اقامتگاه خصوصیاش در مارا لاگو، فلوریدا، گفت: «شرکتهای بزرگ نفتی آمریکا
میلیاردها دلار برای بازسازی زیرساختهای آسیبدیده سرمایهگذاری خواهند کرد و این کشور را به دوران اوج تولید نفت بازمیگردانند.»
ترامپ همچنین تأکید کرد که دستگیری رئیسجمهور ونزوئلا، نیکولاس مادورو، در قدرت، درهای ذخایر عظیم نفتی را باز خواهد کرد و بازار جهانی انرژی را دستخوش تغییرات بزرگی میکند. این اظهارات تنها ساعاتی پس از یک عملیات نظامی آمریکا در کاراکاس مطرح شد که در آن نیروهای
ویژه آمریکایی مادورو و همسرش را ربوده و به یک ناو جنگی منتقل کردند، سپس به نیویورک بردند.
هزینه بازسازی صنعت نفت ونزوئلا؛ ۵۸ میلیارد دلار برای بازگرداندن تولید
ونزوئلا با وجود ذخایر عظیم نفتی، طی دهههای گذشته به دلیل برخی مدیریتهای نادرست و کمبود سرمایهگذاری خارجی، تولید واقعی نفت خود را کاهش داده است. پس از ملیسازی صنعت نفت در اوایل دهه ۲۰۰۰، شرکتهای بزرگ خارجی مانند اکسون موبیل (آمریکا) و کوناکو فیلیپس (آمریکا)
از این کشور خارج شدند.
در دهه ۱۹۷۰، ونزوئلا روزانه تا ۳.۵ میلیون بشکه نفت تولید میکرد که بیش از ۷ درصد تولید جهانی بود. اما بحران اقتصادی و تحریمها باعث شد تولید نفت به کمتر از ۲ میلیون بشکه در روز کاهش یابد و در سال گذشته تنها حدود ۱.۱ میلیون بشکه در روز تولید شود، یعنی حدود
یک درصد تولید جهانی.
شرکت نفت دولتی ونزوئلا اعلام کرده است که خطوط لوله این کشور ۵۰ سال بهروز نشدهاند و بازگرداندن تولید به سطح حداکثری حدود ۵۸ میلیارد دلار هزینه خواهد داشت. حتی رسیدن به سطح تولید دهه ۹۰ میلادی بیش از ۸ میلیارد دلار سرمایهگذاری میطلبد.
چه کسی هزینهها را میپردازد؟ شرکتهای آمریکایی واقعاً حاضر به ریسک هستند؟
ترامپ مدعی است که شرکتهای آمریکایی بزرگ مانند اکسون موبیل، شِورون و کوناکو فیلیپس میلیاردها دلار برای بازسازی صنعت نفت ونزوئلا سرمایهگذاری خواهند کرد، اما واقعیت این است که هیچ تضمینی وجود ندارد. این شرکتها تنها زمانی حاضر به ورود به ونزوئلا خواهند شد
که مطمئن باشند سرمایهشان محفوظ است و حداقل امنیت فعالیت وجود دارد. همچنین رفع تحریمها و اصلاح قوانین سرمایهگذاری ضروری است.
توماس ادونیل، کارشناس انرژی و ژئوپلیتیک، میگوید: «اگر انتقال سیاسی به شکل مسالمتآمیز انجام شود، در عرض پنج تا هفت سال افزایش قابل توجهی در تولید نفت رخ خواهد داد، اما این نیازمند بازسازی زیرساختها و سرمایهگذاری هدفمند است.» او هشدار میدهد که شکست در
انتقال سیاسی و مقاومت مردمی علیه دخالت آمریکا میتواند روند بازسازی را برای سالها به تأخیر بیندازد.
شرکتهای فعال و بالقوه در ونزوئلا
شرکتهای بزرگ نفتی تقریباً همگی علاقهمند به ثروت نفتی ونزوئلا هستند. شرکت شِورون (Chevron – آمریکا) هماکنون حدود ۲۰ درصد تولید نفت کشور را در اختیار دارد و طی سالهای گذشته با مجوزهای معاف از تحریمها فعالیت کرده است.
اکسون موبیل و کوناکو فیلیپس پیشتر تجربه فعالیت در ونزوئلا را دارند اما پس از ملیسازی داراییها توسط هوگو چاوز، از کشور خارج شدند. این شرکتها در صورت فراهم شدن شرایط مناسب قانونی و امنیتی، ممکن است دوباره وارد بازار شوند.
شرکتهای اروپایی مانند رپسول (Repsol – اسپانیا)، اِنی (Eni – ایتالیا) و مورِل ایه بروم (Morel A. Brom – فرانسه) نیز در ونزوئلا حضور دارند و در پروژههای نفت و گاز با PDVSA همکاری میکنند.
چین؛ شریک راهبردی ونزوئلا
چین، بزرگترین واردکننده نفت ونزوئلا و بزرگترین وامدهنده این کشور، حملات نظامی آمریکا را محکوم کرده است. سخنگوی وزارت خارجه چین اعلام کرد که «استفاده فاحش آمریکا از زور علیه کشوری مستقل و رئیسجمهورش شدیداً محکوم است.»
چین علاوه بر واردات نفت، در بازسازی زیرساختهای نفتی ونزوئلا سرمایهگذاری کرده و حدود ۱۷ تا ۱۹ میلیارد دلار از طریق برنامه «وام در ازای نفت» به این کشور داده است. مصافهایی در استان شاندونگ چین آماده پالایش نفت سنگین ونزوئلا هستند و چین نفت ونزوئلا را با
قیمتهای پایین خریداری میکند، حتی با وجود تحریمهای آمریکا.
واکنش آمریکا و تهدید به استفاده از نیروی نظامی، ابعاد ژئوپلیتیک همکاری نفتی چین و ونزوئلا را حساستر کرده و نشان میدهد بحران این کشور بیش از یک حادثه سیاسی، آزمونی واقعی برای توازن اقتصادی و ژئوپلیتیک در جهان است.
ونزوئلا با ذخایر نفتی عظیم و تجربه تاریخی در صنعت انرژی، پتانسیل تبدیل شدن به یک قطب اصلی نفت جهان را دارد. اما دخالت آمریکا و تهدید به مصادره منابع، سرمایهگذاری خارجی را به خطر انداخته و بازسازی صنعت نفت را به تأخیر میاندازد. شرکتهای آمریکایی واقعی حاضر
به ریسک میلیاردها دلار نیستند، در حالی که حضور چین و شرکتهای اروپایی میتواند مسیر توسعه پایدار و حفاظت از استقلال انرژی ونزوئلا را هموار کند.