دریاچه ارومیه در انتظار یک شانس طلایی

به گزارش  تحلیل ایران برخی از مسئولان محیط زیست معتقدند با بارش‌های اخیر نمی‌توان به دریاچه ارومیه امیدوار بود. در مقابل معاون سازمان محیط زیست احمدرضا لاهیجان‌زاده امروز یکشنبه به فارس گفت که عمده بارش‌های اخیر در دریاچه ارومیه به صورت برف بود و اگر این روند در بهمن و اسفند ادامه یابد، یک معجزه رخ خواهد داد.

لاهیجان زاده عنوان کرد که باریدن برف در پاییز زمین‌های کشاورزی و در زمستان دریاچه ارومیه را زنده می‌کند.

بررسی بیشترین میزان پرآبی دریاچه ارومیه نشان می‌دهد که در دهه هفتاد، با بارش برف در پاییز و زمستان، روزهای اوج و تکرار نشدنی در آمارهای این دریاچه رقم خورد و توانست آن را پر کند.

همچنین در هفته‌های گذشته، سامانه‌های بارشی فعال در کشور باعث بارش‌های قابل توجه و وقوع رعد و برق در برخی استان‌ها شد؛ بارش‌هایی که تنها به جنوب‌شرق محدود نماند و حتی دریاچه ارومیه نیز نشانه‌هایی از بهبود را تجربه کرد.

ارومیه بزرگ‌ترین دریاچه شور خاورمیانه است که طی دو دهه گذشته وضعیت بحرانی را تجربه کرده است. هرچند بارندگی‌های اخیر و اقدامات احیایی باعث بهبود نسبی شده، اما کارشناسان تأکید دارند که این دریاچه همچنان در وضعیت شکننده قرار دارد و نیازمند مدیریت پایدار منابع آب است.

پیش‌تر بررسی داده‌های منتشرشده از روند تغییرات تراز دریاچه ارومیه طی سال‌های ۱۳۷۴ تا ۱۴۰۴، نشان‌دهنده وضعیت بحرانی این دریاچه بود. سطح آب دریاچه که در سال ۱۳۷۴ حدود ۱۲۷۸.۲۴ متر بود، طی سه دهه گذشته روندی مداوم نزولی داشته و در سال ۱۴۰۴ به ۱۲۶۹.۸۲ متر رسیده است؛ رقمی که تنها اندکی بالاتر از «تراز کف دریاچه» محسوب می‌شود.

داده‌ها نشان می‌دهد پس از افت شدید در دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰، اجرای «طرح ملی نجات دریاچه ارومیه» توانست روند کاهش را برای مدت کوتاهی متوقف کرده و در سال ۱۳۹۶ سطح دریاچه را به ۱۲۷۱.۶۷ متر برساند. با این حال، از سال ۱۳۹۸ به بعد، روند نزولی دوباره شدت گرفته و آخرین اندازه‌گیری‌ها حاکی از آن است که سطح دریاچه در سال ۱۴۰۴ بیشترین افت سه دهه اخیر را تجربه کرده است.

در واکنش به شرایط فعلی و با ورود سامانه بارشی از غرب و شمال غرب کشور، عملیات بارورسازی ابرها در استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و کردستان انجام شد تا با افزایش بارش در مناطق حوضه آبریز دریاچه ارومیه، به بهبود وضعیت این دریاچه نیمه‌جان کمک شود.

مسعود حسن زاده کارشناس حوزه محیط‌زیست معتقد است که بارورسازی ابرها می‌تواند به افزایش میزان بارش در کوتاه‌مدت کمک کند، اما این اقدام به تنهایی قادر به جبران افت طولانی‌مدت تراز دریاچه نیست. وی تأکید می‌کند که مدیریت پایدار منابع آب، کاهش برداشت‌های غیرمجاز و احیای اکوسیستم‌های پیرامون دریاچه، اقدامات ضروری برای جلوگیری از تشدید بحران است.