به گزارش تحلیل ایران ، چین بهتازگی از قابلیتی رونمایی کرده که میتواند معادله قدیمی پنهان ماندن ناوها در آبهای پهناور را برهم بزند: ردیابی مداوم اهداف متحرک از فاصله دهها هزار کیلومتری، تنها با تکیه بر چند ماهواره.
آنچه در نگاه اول یک پیشرفت فنی در حوزه ماهوارههای راداری به نظر میرسد، در واقع میتواند مفهوم نامرئی بودن در میدان نبرد را زیر سؤال ببرد. گزارشها حاکی از آن است که این سامانه قادر است کشتیها را بهصورت پیوسته زیر نظر بگیرد.
تا همین چند سال پیش، ماهوارهها بیشتر شبیه دوربینهایی در حال عبور بودند؛ فقط یک عکس لحظهای از زمین میگرفتند و بعد از مدار خارج میشدند. در این فاصلههای زمانی، هدف میتوانست بهسادگی ناپدید شود و از دید کامل خارج بماند.
اما حالا چین از مدلی حرف میزند که این منطق را تغییر داده است. ماهوارههایی که در مدار زمینثابت قرار گرفتهاند و تقریباً بدون وقفه یک منطقه مشخص را زیر نظر دارند. این سامانهها با استفاده از رادار SAR(رادار دهانه ترکیبی) حتی در تاریکی شب یا زیر پوشش ابر
و طوفان هم قادر به تصویربرداری و ردیابی هستند.
اهمیت این سامانه چیست
اگر این سیستم بهطور کامل عملیاتی شود، معادلهای که دههها بر قدرت دریایی جهان حاکم بوده تغییر میکند. ناوهای هواپیمابر دیگر آن آزادی عمل گذشته را نخواهند داشت.
حرکت آنها میتواند بهصورت پیوسته ردیابی شود، مسیرهای احتمالیشان قابل پیشبینی خواهد بود و در نتیجه، امکان هدفگیری آنها در هر لحظه افزایش پیدا میکند.
در واقع، مفهومی که همیشه یکی از بزرگترین مزیتهای استراتژیک قدرتهای دریایی بود زیر سؤال میرود: اقیانوس، که برای دههها بزرگترین پناهگاه و فضای پنهانسازی نیروهای نظامی بود، بهتدریج در حال شفاف شدن است.
فناوری پشت این چشم همیشه بیدار
طبق گزارش رسمی چین، این سامانه مبتنی بر یک کلاس جدید از ماهوارههای SAR در مدار ژئو است؛ یعنی ماهوارههایی که در ارتفاع حدود ۳۵٬۸۰۰ کیلومتری زمین ثابت میمانند و یک ناحیه مشخص را دائماً زیر نظر دارند.
مدار ژئو + رادار SAR
برخلاف ماهوارههای معمولی در مدار پایین زمین لئو، این ماهوارهها در یک نقطه ثابت نسبت به زمین قفل میشوند و میتوانند یک منطقه را بهصورت ۲۴ ساعته پایش کنند که نیاز به عبور دورهای از روی هدف ندارند.
فناوری اصلی: SAR
این سامانه از رادار SAR استفاده میکند که ویژگیهای کلیدی آن ارسال امواج مایکروویو به سطح زمین
دریافت بازتابها و ساخت تصویر از طریق پردازش سیگنال، مستقل از نور خورشید و مقاوم در برابر شرایط جوی (ابر، مه، طوفان) است.
بنابراین برخلاف دوربینهای نوری، SAR میبیند حتی وقتی زمین عملاً قابل مشاهده نیست.
نتیجه عملیاتی و نگرانی آمریکاییها
در تست منتشرشده، یک نفتکش بزرگ با نام Towa Maru با پرچم ژاپن و طول حدود ۳۴۰ متر، در حال عبور از آبهای دریای چین جنوبی توسط این سامانه ردیابی شده است. این ردیابی در شرایطی انجام شده که ماهوارهها از مدار ژئو و با استفاده از رادار SAR، موقعیت کشتی را بهصورت
پیوسته دنبال کردهاند.
این اتفاق برای اولینبار گزارش شده است؛ موضوعی که نشان میدهد امکان پایش دائمی اهداف دریایی در مقیاس وسیع در حال تبدیل شدن به واقعیت است.
همین قابلیت بهعنوان یک تغییر مهم در حوزه نظارت نظامی تحلیل شده و طبق گزارش، نگرانیهایی را در محافل امنیتی آمریکا درباره پیامدهای آن برای رصد ناوگانهای دریایی ایجاد کرده است. به گفته کارشناسان چنین توانمندیهایی میتواند بر برتری اطلاعاتی آمریکا در فضا
و زمین تأثیر گذاشته و موازنه جمعآوری اطلاعات نظامی را وارد مرحله تازهای کند.
چالش موجود و راه حل چین برای مقابله با آن
چین در توسعه این سامانه با مسئلهای مواجه بود که معمولاً در ردیابی راداری از فاصله ۳۶ هزار کیلومتری مطرح میشود؛ یعنی تضعیف سیگنال در این فاصله بسیار زیاد و همچنین نویز ناشی از بازتاب امواج از سطح دریا.
با این حال، این محدودیتها با بهکارگیری ترکیبی از پردازش پیشرفته سیگنال، فیلترهای اختصاصی حذف نویز دریایی و الگوریتمهای هوشمند ردیابی اهداف متحرک، عملاً مدیریت شده است. نتیجه این رویکرد، توانایی ردیابی پایدار یک کشتی بزرگ در طول زمان بوده که نشاندهنده
عبور موفق از این چالشهای فنی است.
بر اساس تحلیلها در صورت عملیاتی شدن این فناوری، احتمالاً تنها با ۳ ماهواره میتوان پوشش نظارتی گستردهای در مقیاس جهانی ایجاد کرد؛ قابلیتی که به معنای امکان رصد دائمی اهداف نظامی مهم، از جمله ناوهای هواپیمابر، خواهد بود.