کانادا همکاری نظامی با شمالگان را گسترش می‌دهد

به گزارش تحلیل ایران از رویترز، در حالی که اظهارات دونالد ترامپ درباره تصرف گرینلند و حتی تبدیل کانادا به «ایالت پنجاه‌ویکم آمریکا» نگرانی‌های تازه‌ای در شمالگان ایجاد کرده، اتاوا به‌ سرعت در حال تعمیق همکاری‌های نظامی و امنیتی با کشورهای شمال اروپا است؛ همکاری‌هایی که با افزایش حضور روسیه و چین در قطب شمال، اهمیت راهبردی بیشتری پیدا کرده‌اند.

مقام‌های گرینلند پس از تهدیدهای مکرر ترامپ برای تسلط بر این جزیره، بیش از گذشته به همکاری با کانادا روی آورده‌اند. یکی از محورهای این همکاری، الگوبرداری گرینلند و دانمارک از «رنجرهای کانادایی» است؛ واحد ذخیره ارتش کانادا که سال‌هاست در مناطق دورافتاده شمالگان حضور دائمی دارد.

ویتنی لاکنباور، افسر افتخاری رنجرهای کانادا و کارشناس مسائل قطبی، در گفت‌وگو با رویترز گفت لحن تهاجمی کاخ سفید باعث شده کشورهای شمالگان بیش از پیش به فکر ایجاد سازوکارهای مستقل دفاعی باشند. به گفته او، «کشورهای شمال اروپا و کانادا به این نتیجه رسیده‌اند که می‌توانند در حوزه نظامی و دیپلماتیک کنار هم بایستند و پیامی مشترک به جهان ارسال کنند.»

دولت کانادا به رهبری مارک کارنی نیز در چارچوب سیاست کاهش وابستگی امنیتی به آمریکا، روابط خود با دانمارک، فنلاند، نروژ، سوئد و ایسلند را تقویت کرده است. کارنی این کشورها را «شرکای قابل اعتماد» توصیف کرده و از ضرورت ایجاد اتحاد میان قدرت‌های میانی در جهانی سخن گفته که آمریکا دیگر شریک کاملا قابل اتکایی محسوب نمی‌شود.

کانادا و پنج کشور نوردیک در ماه مارس توافق کردند همکاری‌های خود را در حوزه تولیدات دفاعی، خریدهای نظامی و مقابله با تهدیدهایی مانند حملات سایبری گسترش دهند. همزمان، برنامه‌ای برای ایجاد نسخه گرینلندی رنجرهای کانادا نیز در دست تدوین است و انتظار می‌رود تا پایان سال نهایی شود.

وزارت خارجه کانادا نیز اعلام کرده همکاری‌های امنیتی با کشورهای شمال اروپا به‌طور منظم در دستور کار قرار دارد. «آنیتا آناند»، وزیر خارجه کانادا، تاکید کرده مشارکت اتاوا با آمریکا در قالب فرماندهی دفاع هوافضای آمریکای شمالی (NORAD) همچنان حیاتی است، اما کانادا همزمان در حال ساختن ائتلاف‌های تازه است. افتتاح کنسولگری کانادا در نوک، پایتخت گرینلند و دعوت از مقام‌های نوردیک برای بازدید از شمالگان کانادا بخشی از همین سیاست محسوب می‌شود.

در سوی دیگر، روسیه همچنان گسترده‌ترین زیرساخت نظامی را در قطب شمال در اختیار دارد و چین نیز طی سال‌های اخیر، عمدتا در همکاری با مسکو، حضور اقتصادی و راهبردی خود را در این منطقه غنی از منابع معدنی افزایش داده است. ذوب شدن یخ‌های قطبی بر اثر تغییرات اقلیمی نیز مسیرهای دریایی و منابع تازه‌ای را در دسترس قرار داده و رقابت ژئوپلیتیکی بر سر شمالگان را تشدید کرده است.

«مته فردریکسن» نخست‌وزیر دانمارک، در نشست مشترک با کارنی در اسلو گفت جهان نیازمند «نظم تازه‌ای» مبتنی بر ارزش‌های مشترک کشورهای دموکراتیک است.

در همین حال «الکساندر استاب» رئیس‌جمهور فنلاند، در سفر اخیر خود به کانادا چند توافق همکاری قطبی امضا کرد. او در حاشیه تمرین مشترک هاکی با کارنی در اتاوا گفت دو رهبر تقریبا هر روز درباره موضوعاتی چون ناتو، اوکراین و ایران با یکدیگر در تماس هستند.

کارشناسان معتقدند با وجود نزدیکی بیشتر کانادا و کشورهای نوردیک، اتاوا هنوز نمی‌تواند نقش نظامی آمریکا را به‌طور کامل جایگزین کند. راب هوبرت، کارشناس مسائل شمالگان در دانشگاه کلگری، تاکید کرده توان رزمی واقعی همچنان وابسته به همکاری با ارتش آمریکا است؛ زیرا پیشرفته‌ترین سامانه‌های تسلیحاتی در اختیار واشنگتن قرار دارد و امنیت مناطق شمالی کانادا هنوز تا حد زیادی به توان نظامی آمریکا متکی است.

با این حال، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که تهدیدهای ترامپ باعث شده کانادا رویکرد منفعلانه پیشین خود در قبال امنیت قطب شمال را کنار بگذارد و به‌سوی همکاری عمیق‌تر با متحدان اروپایی حرکت کند؛ تغییری که می‌تواند موازنه قدرت در شمالگان را در سال‌های آینده دگرگون سازد.