به گزارش تحلیل ایران ، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در جریان سفری کوتاه به ایروان، همراه با آرارات میرزویان، وزیر امور خارجه ارمنستان، توافقنامه چارچوب همکاری راهبردی میان دو کشور را در خصوص پروژه «مسیر ترامپ برای صلح و رفاه بینالمللی» (TRIPP) به
امضا رساندند.
در این دیدار همچنین، منشور شراکت راهبردی جامع و یادداشت تفاهمی در زمینه تامین، استخراج و فرآوری مواد معدنی حیاتی و کمیاب میان ایروان و واشنگتن به امضا رسید.
آرارات میرزویان، وزیر خارجه ارمنستان پس از این دیدار اظهار داشت: «ما اندکی پیش، شراکت راهبردی خود را به سطح جدیدی ارتقا داده و آن را به عنوان شراکت راهبردی جامع تغییر نام دادیم.»
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا نیز با تایید این موضوع تأکید کرد: «این توافقنامه نشاندهنده بزرگترین گامی است که تاکنون برای تبدیل این مسیر تاریخی به یک واقعیت، پیشبرد صلح و افزایش رفاه در ارمنستان و کل منطقه برداشته شده است.»
سرمایهگذاری واشنگتن در قفقاز؛ میراث دوره دوم ترامپ
وزیر خارجه آمریکا با بیان اینکه همکاریهای ایروان و واشنگتن تنها به پروژه TRIPP محدود نمیشود، افزود: «این روابط در ابعاد بسیار دیگری نیز در حال گسترش است و از اولویتهای اصلی این دولت به شمار میرود. رئیسجمهور شخصاً نه تنها به پروژه TRIPP، بلکه به تمامی
دستاوردهای دیگری که در حال بنای آن هستیم، بسیار افتخار میکند. این امر بخش مهمی از میراث دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ خواهد بود و ما امروز اینجا هستیم تا به کار در این مسیر ادامه دهیم.»
وی در ادامه تصریح کرد: «با بهروزرسانی منشور شراکت راهبردی، فرصتی برای ترسیم آینده روابط دوجانبه آمریکا و ارمنستان و ایجاد مسیر جدیدی از فرصتهای اقتصادی برای ارمنیها و آمریکاییها فراهم میشود. صریح بگویم؛ ما در حال پایهگذاری نوعی مشارکت اقتصادی هستیم
که به ارمنیها و آمریکاییها اجازه میدهد به شکوفایی اقتصادی برسند. این یکی از قویترین راهها برای پیوند دادن ملتها به یکدیگر است؛ به گونهای که حاکمیت شما همواره محترم شمرده شود و منافع متقابل تامین شود.»
میرزویان نیز در پاسخ به همتای آمریکایی خود گفت: «ما از این پس تمام تلاش خود را به کار خواهیم بست تا گامبهگام چشمانداز همکاری ترسیم شده توسط رئیسجمهور ترامپ و نخستوزیر پاشینیان را به واقعیت تبدیل کنیم؛ پروژهای که قطعاً برای ارمنستان، ایالات متحده و
سایر بازیگران منطقهای که رویکرد سازندهای داشته باشند، سودمند خواهد بود.»
حمایت صریح آمریکا از پاشینیان در آستانه انتخابات
وزیر خارجه آمریکا که تنها دو هفته مانده به انتخابات وارد ایروان شده است، حمایت قاطع خود را از نیکول پاشینیان و تیم وی اعلام کرد و گفت: «شما، نخستوزیر و تمامی تیم ارمنستان در حال هموار کردن مسیری به سوی آیندهای روشنتر و مستقلتر برای ارمنستان هستید. ما
خرسندیم که اینجا حضور داریم تا حمایت خود را از این چشمانداز اعلام کنیم و آمادهایم تا در کنار یکدیگر کارهای بیشتری انجام دهیم.»
وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای پس از این دیدار تأکید کرد که روبیو و میرزویان درباره روند صلح با جمهوری آذربایجان و انتخابات پیشروی ارمنستان نیز رایزنی کردهاند.
پیش از این، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، پس از مذاکرات ماه فوریه در ایروان اعلام کرده بود که واشنگتن در انتخابات پارلمانی 2026 از نیکول پاشینیان حمایت میکند.
یک مقام ارشد کاخ سفید نیز اجرای پروژههای کلان از جمله «مسیر ترامپ» (TRIPP) را مستقیماً به انتخاب مجدد پاشینیان گره زده بود.
بیشتر بخوانید
امضای سند محرمانه ایروان و واشنگتن؛بازی خطرناک ارمنستان در زمین آمریکا
مارکو روبیو که به همراه همسرش به ایروان سفر کرده بود، مذاکرات خود را در قالبی گسترده و مستقیماً در فرودگاه انجام داد؛ سفری کوتاه که تنها حدود یک ساعت به طول انجامید.
وزیر خارجه ارمنستان در نشست خبری اطمینان داد که پس از طی تشریفات فنی، اجرای این توافقنامه به سرعت آغاز خواهد شد.
جزئیات و مفاد توافقنامه «مسیر ترامپ» (TRIPP)
وزارت خارجه ارمنستان متن توافقنامه چارچوب همکاری راهبردی «مسیر ترامپ» را منتشر کرده است. بر اساس این متن، طرفین اذعان دارند که ارمنستان حاکمیت کامل خود را بر مناطق اجرای این پروژه حفظ میکند.
با این حال، هدف از اجرای این پروژه، ایجاد اتصالات ترانزیتی چندوجهی و بدون مانع در خاک ارمنستان است که ضمن اتصال بخش اصلی جمهوری آذربایجان به جمهوری خودمختار نخجوان، یک قطب تجاری حیاتی در مسیر ترانسخزر ایجاد میکند.
بخشهایی از مهمترین بندهای این توافقنامه به شرح زیر است:
ایجاد شرکت مشترک با اکثریت سهام آمریکا: بر اساس مواد 1 تا 4 این توافقنامه، یک شرکت توسعه با نام TDC به عنوان سرمایهگذاری مشترک تأسیس میشود. 74 درصد سهام و حق کنترل این شرکت متعلق به نهادهای آمریکایی (زیرمجموعه شرکت توسعه مالی بینالمللی آمریکا - DFC) و
تنها 26 درصد آن متعلق به ارمنستان خواهد بود.
واگذاری اراضی و حقوق انحصاری: طبق ماده 6، ارمنستان متعهد شده است حقوق انحصاری استفاده از زمین و توسعه در امتداد مناطق اجرای پروژه «مسیر ترامپ» (TRIPP) را برای یک دوره اولیه 49 ساله به این شرکت مشترک واگذار کند. این قرارداد با توافق طرفین برای 50 سال دیگر
نیز قابل تمدید است که در صورت تمدید، سهم ارمنستان به 49 درصد افزایش مییابد. ارمنستان متعهد شده تمامی هزینههای مالی آزادسازی اراضی از معارضین را بپردازد.
امتیازات ویژه و معافیتهای مالیاتی کلان: طبق ماده 9، دولت ارمنستان موافقت کرده است که سود سهام توزیع شده به طرف آمریکایی، سود شرکتهای تابعه و همچنین عواید سرمایهای ناشی از این پروژه به طور کامل از پرداخت مالیات در ارمنستان معاف شود. همچنین ارمنستان متعهد
به ایجاد استثنائات قانونی در مقررات داخلی خود برای تسهیل کار این شرکت شده است.
امنیت و کنترل مرزی اپراتورهای خصوصی: بر اساس مواد 7 و 8، اگرچه ارمنستان بر روی کاغذ مسئولیت امنیت و گمرک را بر عهده دارد، اما موافقت کرده که از خدمات اپراتورهای بخش خصوصی برای انجام امور مرزی و گمرکی مشتریان در مناطق اجرای «مسیر ترامپ» (TRIPP) استفاده کند.
بر اساس ماده 11، هرگونه اختلاف در تفسیر و اجرای این قرارداد 11 مادهای صرفاً از طریق رایزنیهای دوجانبه حل و فصل خواهد شد.