بهگزارش تحلیل ایران؛ سالهاست روایت گذار و تحول صنعت برق در مراکش حول محور پروژههای عظیم شکل گرفته است؛ مجتمعهای خورشیدی متمرکز، مزارع بادی در مقیاس صنعتی، خطوط اتصال فشارقوی به اروپا و اخیراً تأسیسات ذخیرهسازی با باتری در این کشور خودنمایی میکند و
آمار و ارقام پروژههای مربوطه چشمگیر است و به این تصور دامن زده که مراکش در آستانه تبدیلشدن به «باتری اروپا» قرار دارد.
با این حال، بسیاری از کارشناسان براین باورند که صرف برخورداری از فهرستی از داراییها به معنای داشتن یک سیستم عملیاتی یکپارچه نیست و پرسش اساسی این است که با اتصال بخشهای تولید تجدیدپذیر، زیرساختهای انتقال، سیستمهای ذخیرهسازی و خطوط اتصال فرامرزی به یکدیگر
و همزمان وضع مقرراتی که ارزش اقتصادی برق را بر اساس زمان ورود آن به شبکه تعیین میکند، چه اتفاقی رخ خواهد داد.
از سوی دیگر آمارهای ثبت شده بیانگر این نکته است که تقاضای برق مراکش در سال 2025 به حدود 49 تراواتساعت رسید و نشاندهنده رشد 7.4 درصدی نسبت به سال قبل بود به صورتی که در تیرماه گذشته نیز اوج تقاضا به رکورد تاریخی 8400 مگاوات رسید.
در همین حال نگاه دقیق به ظرفیتهای موجود تا پایان سال 2025، ظرفیت نصبشده تولید برق این کشور 12314 مگاوات است که 46.1 درصد آن از منابع تجدیدپذیر تأمین شده؛ موضوعی که با اهداف اقلیمی چندجانبه سازمان ملل متحد همسویی دارد.
البته آنطور که آمارها نشان میدهد مراکش همچنان به افزایش تولید برق نیاز دارد، اما با گسترش سهم انرژی پاک، ارزیابی ظرفیت تولید صرفاً بر اساس حجم دیگر کافی نیست، بلکه زمان تولید برق، نقطه ورود آن به شبکه انتقال و برخورداری شبکه از سازوکارهای انعطافپذیری برای
استفاده از این انرژی نیز اهمیت دارد.
ناترازی برق , صنعت برق ایران , کشور مراکش | کشور مغرب , انرژیهای تجدید پذیر , نیروگاههای تجدیدپذیر , قاره اروپا , اتحادیه اروپا ,
بیشتر بخوانید
ترامپ مقررات محدودکننده انتشار کربن نیروگاههای آمریکا را لغو کرد
شبکه انتقال پشت دیوار بودجه
برای مدت طولانی، نیروگاههای شاخص هسته اصلی سیاست انرژی مراکش را تشکیل میدادند، اما مرحله کنونی توسعه نیازمند بررسی شبکه فیزیکی متصلکننده این نیروگاههاست.
دفتر ملی برق و آب آشامیدنی (ONEE) مراکش برای توسعه جامع شبکه انتقال تا سال 2030 میلادی رقمی معادل 30 میلیارد درهم را اختصاص داده است. به صورتی که این طرح با پروژه یک کریدور انتقال 3 گیگاواتی تقویت میشود و برای انتقال برق تجدیدپذیر از استانهای جنوبی به
کلونیهای مصرف مناطق مرکزی طراحی شده است.
سازمان تنظیم مقررات ملی برق (ANRE) نیز انتشار ظرفیتهای میزبانی سیستم را آغاز کرده به صورتی که این نهاد برای سال 2030، ظرفیت میزبانی ملی تجمعی 10429 مگاوات را برای ادغام تولید جدید تجدیدپذیر پیشبینی میکند.
با این حال، بسیاری از کارشناسان با درنظر گرفتن ظرفیتهای موجود براین باورند که اگر خطوط انتقال محلی نتوانند برق تولیدشده را جذب کنند، توسعه ظرفیت تجدیدپذیر با محدودیت مواجه خواهد شد.
این گروه برای توسعهدهندگان، ظرفیت میزبانی شبکه، مکان، جدول زمانی راهاندازی و قابلیت سودآوری را تعیین کردهاند و برای سیستم برق ملی نیز شرط مرزی الزامآور برای ادغام انرژیهای تجدیدپذیر به شمار میرود. مراکش اکنون وارد مرحله دشوار مدیریت سیستمهای فنی شده
است.
ناترازی برق , صنعت برق ایران , کشور مراکش | کشور مغرب , انرژیهای تجدید پذیر , نیروگاههای تجدیدپذیر , قاره اروپا , اتحادیه اروپا ,
بیشتر بخوانید
بحران برق بنگلادش؛ کمبود گاز تنها بخشی از یک مشکل بزرگتر
تولید امروز برای استقرار فردا؛ اقتصاد ذخیرهسازی
کارشناسان صنعت انرژیهای تجدید پذیر بهخصوص در بخش انرژی برق براین باورند که با درنظر گرفتن نیازهای آینده در سراسر جهان و همچنین محدودیتهای احتمالی ذخیرهسازی انرژی، بُعد عملیاتی تعیینکننده دیگری را به نام "زمان" معرفی میکند که نباید نادیده گرفته شود
و مراکش در این زمینه میتواند جایگاه ویژهای داشته باشد.
برهمین اساس اهداف راهبردی برای سالهای 2026 تا 2030، حدود 2.6 گیگاوات ظرفیت ذخیرهسازی، شامل سیستمهای ذخیرهسازی انرژی باتری (BESS) با ظرفیت کل 2230 مگاواتساعت در کنار تأسیسات برقآبی امکانات ذخیرهای 360 مگاواتی را پیشبینی میکنند.
این درحالی است که پیشبینیهای یاد شده نیازمند ارزیابی واقعبینانه است، زیرا ظرفیت نظری روی کاغذ با زیرساخت عملیاتی تفاوت دارد و میان این دو موانع مالی، مناقصههای رقابتی، برنامههای ساختوساز و ریسکهای اجرایی قرار دارد.
به عنوان مثال مناقصه کمک فنی SP4128850 که مربوط به طراحی، تأمین، نصب و راهاندازی سیستمهای BESS با ظرفیت 800 مگاوات و 1600 مگاواتساعت بود که سال گذشته رسماً باطل اعلام شد. در نتیجه، این ظرفیت باید بهعنوان یک برنامه مشروط به مذاکرات مجدد تجاری ارزیابی
شود، نه زیرساختی متعهد و در حال اجرا.
این تمایز دو پرسش مهم را از یکدیگر جدا میکند: دولت قصد دارد چه میزان ذخیرهسازی مستقر کند و مهمتر اینکه این ظرفیت پس از عملیاتیشدن چه نقش اقتصادی و توزیعی ایفا خواهد کرد.
یک سامانه باتری میتواند برق مازاد ساعات روز را ذخیره و در اوج تقاضای بعد از ظهر همانگونه که خازن بزرگ در مقیاس فیزیکی بزرگتری عمل میکند؛ عرضه کند.
با این حال، ارزش اقتصادی واقعی زمانی محقق میشود که داراییهای ذخیرهسازی، تنگناهای مشخص شبکه، از جمله اوج تقاضا، محدودیت تولید انرژیهای تجدیدپذیر، ازدحام گرههای انتقال یا تفاوت قیمت در ساعات مختلف را کاهش دهند. ذخیرهسازی بهتنهایی ارزش تولید نمیکند،
بلکه ارزش آن از نوسانات قیمت و عرضه ناشی میشود.