به گزارش تحلیل ایران ، برخی از کارشناسان اعلام کرده‌اند که کشت زعفران در این استان اقتصادی است و از نظر اقتصاد کشاورزی برای تولیدکنندگان به صرفه است.
از نظر عده‌ای از کشاورزانی که به کشت این محصول اقدام کرده‌اند، گیاه زعفران در تمام شب رشد می‌کند و گل‌های بسته از زمین سربیرون می‌آورد و اوایل صبح قبل از این که آفتاب سر بیرون بیاورد بهترین ساعت برای برداشت محصول زعفران از دشت ارغوانی و شروع به کار کشاورزان
زعفران کار است.
هر چند بیشتر هنوز برخی کشت و تولید گیاه زعفران را مخصوص استان پهناور خراسان می‌دانند اما پس از تحقیقات کارشناسان ۱۰ سالی می‌شود که پیاز زعفران در سرمای کوهستان‌های زاگرس و به دلیل شرایط خاص آب و هوایی، ارتفاع استان از سطح دریا، تابش مستقیم نور آفتاب، اختلاف
دمای شب و روز (روزهای گرم و شب‌های خنک) در چهارمحال و بختیاری بهتر به گُل می‌نشیند و به دلیل طول کلاله و کیفیت آب این گیاه از نظر عطر و رنگ از کیفیت بالایی برخوردار است به نحوی که قابلیت رقابت را با زعفران خراسان رضوی دارد.
براساس اظهارات معاون مدیریت باغبانی و مجری گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری که در تیرماه امسال منتشر شد، سال گذشته حدود یک‌هزار و ۳۵۰ کیلوگرم زعفران در استان تولید شده است و به‌طور میانگین سالانه ۳۰ تا ۴۰ هکتار به سطح زیرکشت این محصول
افزوده می‌شود.
براساس گزارش‌های منتشرشده در سال‌جاری سطح زیرکشت زعفران استان به حدود ۴۰۰ هکتار رسیده است و روند توسعه این محصول همچنان ادامه دارد.
زعفران ارزشمند چهارمحال و بختیاری
رییس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به لزوم اصلاح الگوی کشت و توسعه محصولات سازگار با شرایط اقلیمی گفت: زعفران از محصولات ارزشمند بخش کشاورزی استان است و افزایش سطح زیرکشت آن، ارتقای کیفیت تولید، تکمیل زنجیره ارزش
و ایجاد برند مستقل برای این محصول، از ظرفیت‌های مهم توسعه اقتصادی و اشتغال‌زایی در مناطق روستایی استان به‌شمار می‌رود.
حسین بهرامی روز چهارشنبه به‌مناسبت روز ملی زعفران به ظرفیت‌های اقلیمی و کشاورزی چهارمحال و بختیاری در زمینه تولید گیاهان دارویی اشاره و تاکید کرد: با توجه به محدودیت منابع آبی، تغییرات اقلیمی و ضرورت مدیریت پایدار
منابع طبیعی، حرکت به سمت‌وسوی کشت محصولات کم‌آب‌بَر و دارای ارزش اقتصادی بالا، یکی از رویکردهای مهم در برنامه‌ریزی بخش کشاورزی استان است.
وی افزود: زعفران به‌عنوان یکی از محصولات ارزشمند و اقتصادی بخش کشاورزی از ظرفیت مناسبی برای توسعه در مناطق مستعد چهارمحال و بختیاری برخوردار است و گسترش اصولی کشت این محصول می‌تواند علاوه‌بر کمک به اصلاح الگوی کشت، زمینه افزایش
درآمد کشاورزان، ایجاد فرصت‌های شغلی و تقویت اقتصاد روستایی را فراهم کند.
افزایش سطح زیرکشت زعفران در چهارمحال و بختیاری
رییس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری اظهار داشت: استقبال کشاورزان از توسعه کشت زعفران، ضرورت برنامه‌ریزی برای افزایش بهره‌وری، بهبود روش‌های تولید و فراهم‌کردن زمینه بازاریابی مناسب برای این محصول را دوچندان می‌کند.
اقلیم مناسب؛ زمینه‌ساز تولید زعفران باکیفیت
وی با اشاره به اهمیت شرایط اقلیمی در تولید محصولات کشاورزی گفت: شرایط آب‌وهوایی، ارتفاع از سطح دریا و تفاوت‌های اقلیمی مناطق مختلف چهارمحال و بختیاری، ظرفیت مناسبی برای توسعه برخی گیاهان دارویی از جمله زعفران ایجاد کرده است.
بهرامی تاکید کرد: بهره‌گیری از این ظرفیت مستلزم شناسایی مناطق مستعد، انتخاب پیاز سالم و استاندارد، رعایت اصول فنی کاشت، مدیریت صحیح آبیاری و تغذیه گیاه و اجرای توصیه‌های کارشناسی در مراحل داشت و برداشت است.
وی افزود: توسعه کشت زعفران باید براساس مطالعات کارشناسی و متناسب با شرایط خاک، اقلیم و منابع آبی هر منطقه انجام شود تا علاوه‌بر حفظ کیفیت محصول، پایداری تولید و توجیه اقتصادی فعالیت کشاورزان نیز تضمین شود.
ضرورت تکمیل زنجیره ارزش و ایجاد برند استانی
رییس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری حمایت از تولیدکنندگان را ضروری اعلام و تصریح کرد: افزایش سطح زیرکشت به‌تنهایی برای دستیابی به منافع اقتصادی پایدار کافی نیست؛ بلکه باید هم‌زمان برای توسعه زیرساخت‌های فرآوری، خشک‌کردن
اصولی، بسته‌بندی بهداشتی، بازاریابی و عرضه مستقیم محصول برنامه‌ریزی کرد.
وی یادآور شد: زعفران محصولی با ارزش اقتصادی بالاست و بخش مهمی از ارزش افزوده آن در مراحل پس از برداشت، فرآوری، بسته‌بندی و عرضه به بازار ایجاد می‌شود، بنابراین تقویت این بخش‌ها می‌تواند به افزایش سهم کشاورزان از درآمد نهایی محصول
کمک کند.
بهرامی اظهار داشت: ایجاد هویت تجاری مشخص برای زعفران چهارمحال و بختیاری، معرفی ظرفیت‌های تولیدی استان و حمایت از شکل‌گیری شبکه‌های بازاریابی و فروش از اقداماتی است که می‌تواند زمینه حضور مؤثرتر این محصول را در بازارهای داخلی فراهم
کند.
وی گفت: براساس گزارش‌های منتشرشده درباره زعفران چهارمحال و بختیاری، یکی از چالش‌های این بخش، خرید محصول تولیدی استان از سوی برخی خریداران سایر استان‌ها و عرضه دوباره آن با نام تجاری مناطق دیگر است؛ موضوعی که اهمیت توسعه بسته‌بندی،
برندسازی و حفظ هویت تولید منطقه‌ای را نشان می‌دهد.
حمایت از کشاورزان و توسعه اشتغال در مناطق روستایی
رییس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری به نقش محصولات باارزش افزوده بالا در اقتصاد روستایی اشاره و تاکید کرد: توسعه کشت زعفران در مناطق مستعد، در صورت برخورداری از برنامه‌ریزی فنی، بازار فروش پایدار و حمایت‌های لازم، می‌تواند
به متنوع‌سازی منابع درآمدی بهره‌برداران و ایجاد فرصت‌های شغلی در بخش‌های تولید، برداشت، فرآوری و بسته‌بندی کمک کند.
وی افزود: آموزش کشاورزان، انتقال دانش فنی، توسعه مزارع الگویی، تسهیل دسترسی بهره‌برداران به نهاده‌های استاندارد و تقویت ارتباط میان تولیدکنندگان و فعالان بازار از محورهای مهم برای افزایش بهره‌وری و توسعه پایدار این محصول به‌شمار
می‌رود.
بهرامی توجه به مرحله برداشت زعفران را ضروری اعلام و تصریح کرد: برداشت گل و جداسازی کلاله‌ها از مراحل حساس تولید این محصول است و به دلیل نیاز به نیروی کار و دقت بالا، تامین نیروی انسانی ماهر، رعایت اصول بهداشتی و انجام به‌موقع عملیات
برداشت، نقش مهمی در حفظ کیفیت محصول نهایی دارد و کمبود نیروی کار در فصل برداشت از چالش‌های گزارش‌شده در این حوزه است.
زعفران؛ فرصتی برای آینده کشاورزی چهارمحال و بختیاری
وی یادآور شد: چهارمحال و بختیاری ظرفیت‌های قابل‌توجهی در زمینه تولید گیاهان دارویی دارد و استفاده هدفمند از این ظرفیت‌ها می‌تواند به بهبود بهره‌وری منابع، افزایش درآمد کشاورزان و تقویت اقتصاد مناطق روستایی کمک کند.
رییس سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری اظهار داشت: توسعه کشت زعفران باید در کنار سایر محصولات سازگار با اقلیم استان، با رویکرد علمی، اقتصادی و مبتنی بر مدیریت پایدار منابع آب دنبال شود.
بهرامی گفت: تکمیل زنجیره تولید تا بازار و تقویت هویت تجاری محصولات استانی از الزام‌های تبدیل ظرفیت‌های کشاورزی به فرصت‌های پایدار اقتصادی است.
چهارمحال و بختیاری شرایط اقلیمی مناسبی برای تولید زعفران باکیفیت دارد
معاون مدیریت باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری گفت: شرایط اقلیمی این استان زمینه مناسبی برای تولید زعفران باکیفیت فراهم کرده است.
یزدان احمدزاده رعایت اصول فنی کشت، مدیریت منابع آب و توسعه فرآوری زعفران در چهارمحال و بختیاری را ضروری اعلام و تاکید کرد: زعفران از محصولات ارزشمند بخش کشاورزی و از مهم‌ترین گیاهان دارویی قابل توسعه در مناطق مستعد
استان است که با رعایت اصول فنی کاشت و مدیریت صحیح مزرعه می‌تواند نقش مؤثری در افزایش درآمد بهره‌برداران و توسعه کشاورزی اقتصادی ایفا کند.
وی افزود: براساس آمارهای اعلام‌شده در سال‌جاری از مجموع حدود یک‌هزار و ۸۰۰ هکتار سطح زیرکشت گیاهان دارویی چهارمحال و بختیاری نزدیک به ۴۰۰ هکتار به زعفران اختصاص دارد.
احمدزاده به ویژگی‌های اقلیمی مورد نیاز زعفران اشاره و تصریح کرد: زعفران گیاهی چندساله و پیازدار است که چرخه رشد آن با شرایط فصلی هماهنگی دارد.
وی یادآور شد: این گیاه در پاییز گل می‌دهد، در فصل زمستان و بهار رشد رویشی خود را ادامه می‌دهد و در تابستان وارد دوره خواب می‌شود.
معاون مدیریت باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری اظهار داشت: زعفران به تابستان‌های به‌نسبت گرم و خشک، زمستان‌های سرد و شرایط مناسب رطوبتی در دوره رشد نیاز دارد، به همین دلیل انتخاب زمین متناسب
با شرایط اقلیمی منطقه یکی از عوامل تعیین‌کننده در موفقیت کشت این محصول به‌شمار می‌رود.
وی با تاکید بر اهمیت انتخاب زمین مناسب گفت: خاک مناسب برای کشت زعفران باید از زهکشی مطلوب برخوردار باشد؛ زیرا ماندگاری آب در اطراف پیازها می‌تواند زمینه پوسیدگی و بروز بیماری‌های قارچی را فراهم کند.
احمدزاده تاکید کرد: خاک‌های لومی و لومی‌شنی با ساختمان مناسب و مواد آلی کافی، در صورت برخورداری از شرایط شیمیایی مطلوب برای کشت این محصول مناسب است.
وی افزود: پیش از احداث مزرعه، انجام آزمایش خاک و آب، بررسی وضعیت شوری، ارزیابی زهکشی زمین و انتخاب پیازهای سالم و عاری از آلودگی‌های بیماری‌زا ضروری است، همچنین کشت زعفران باید با توجه به شرایط اختصاصی هر منطقه و پس از دریافت توصیه‌های
کارشناسی انجام شود.
مدیریت مصرف آب؛ یکی از مزیت‌های کشت زعفران
معاون مدیریت باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهادکشاورزی چهارمحال و بختیاری به اهمیت مدیریت منابع آبی در شرایط اقلیمی کشور اشاره و تصریح کرد: زعفران در مقایسه با بسیاری از محصولات زراعی، نیاز آبی به‌نسبت کمتری دارد و بخش
مهمی از چرخه رشد آن با فصل‌های خنک‌تر سال هم‌زمان است؛ ازاین‌رو می‌تواند در مناطق مستعد، یکی از گزینه‌های قابل بررسی برای اصلاح الگوی کشت باشد.
وی یادآور شد: کم‌آب‌بَر بودن زعفران به‌معنای بی‌نیازی این گیاه از آبیاری نیست، تامین رطوبت مورد نیاز پیازها در زمان مناسب، به‌ویژه در شروع فعالیت رویشی و دوره رشد، برای دستیابی به گلدهی مطلوب و حفظ عملکرد مزرعه اهمیت دارد.
احمدزاده اظهار داشت: زمان و تعداد دفعات آبیاری باید براساس میزان بارندگی، بافت خاک، شرایط دمایی، رطوبت موجود در منطقه و وضعیت رشد گیاه تعیین شود.
وی گفت: آبیاری نامناسب، به‌ویژه در زمین‌های دارای زهکشی ضعیف، می‌تواند به پیازها آسیب برساند؛ بنابراین مدیریت علمی آب از الزام‌های تولید پایدار زعفران است.
معاون مدیریت باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری تاکید کرد: توسعه این محصول در استان باید بر پایه ارزیابی ظرفیت منابع آب و خاک و شناسایی مناطق مستعد انجام شود تا علاوه‌بر افزایش بهره‌وری، از
تحمیل فشار اضافی به منابع آبی استان جلوگیری شود.
زمان کاشت و برداشت زعفران
وی با اشاره به مراحل کاشت و برداشت زعفران افزود: زمان کاشت پیاز زعفران باید متناسب با شرایط آب‌وهوایی منطقه و پیش از آغاز فعالیت رویشی پاییزه انتخاب شود.
احمدزاده تصریح کرد: در بسیاری از مناطق زعفران‌خیز کشور، کاشت در فصل تابستان انجام می‌شود؛ بااین‌حال، تعیین زمان دقیق کاشت در مناطق مختلف چهارمحال و بختیاری باید با توجه به ارتفاع، دما و وضعیت رطوبتی خاک انجام شود.
وی یادآور شد: استفاده از پیازهای درشت، سالم و دارای قدرت رشد مناسب، رعایت عمق و تراکم کاشت، آماده‌سازی اصولی زمین، کنترل علف‌های هرز و مدیریت تغذیه گیاه، از عوامل مؤثر در افزایش گلدهی و عملکرد مزرعه به‌شمار می‌رود.
معاون مدیریت باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری با اشاره به حساسیت مرحله برداشت اظهار داشت: گل‌های زعفران به‌طور معمول در فصل پاییز ظاهر می‌شود و برداشت باید در زمان مناسب و با رعایت اصول فنی
انجام شود.
وی گفت: تاخیر در برداشت، قرار گرفتن گل‌ها در معرض شرایط نامساعد جوی و رعایت نکردن اصول بهداشتی هنگام جداسازی کلاله‌ها می‌تواند کیفیت محصول نهایی را کاهش دهد.
احمدزاده تاکید کرد: جداسازی کلاله‌ها، خشک‌کردن اصولی و نگهداری محصول در شرایط مناسب، نقش مهمی در حفظ عطر، رنگ و کیفیت زعفران دارد، بههمین علت، آموزش بهره‌برداران و فراهم‌کردن امکانات مناسب برای فرآوری اولیه محصول باید در کنار
توسعه سطح زیرکشت مورد توجه قرار گیرد.
ترکیبات ارزشمند و خواص زعفران
وی با اشاره به ویژگی‌های گیاه‌شناسی و ترکیبات زعفران افزود: بخش تجاری و ارزشمند زعفران، کلاله‌های قرمزرنگ گل آن است که پس از برداشت و خشک‌کردن اصولی، به‌عنوان ادویه‌ای گران‌بها در صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی مورد استفاده قرار
می‌گیرد.
معاون مدیریت باغبانی و مجری طرح گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی چهارمحال و بختیاری تصریح کرد: ارزش کیفی زعفران به ترکیبات شیمیایی و ویژگی‌های حسی آن وابسته است.
وی یادآور شد: سه ترکیب مهم زعفران شامل کروسین (از ترکیبات اصلی مسئول ایجاد رنگ قرمز و قدرت رنگ‌دهی زعفران)، پیکروکروسین (از ترکیبات مؤثر در ایجاد طعم تلخ و ویژگی‌های طعمی زعفران) و سافرانال (ترکیبی فرّار و دارای نقش در شکل‌گیری
عطر ویژه زعفران) است.
احمدزاده اظهار داشت: میزان و کیفیت این ترکیبات تحت تأثیر عواملی مانند شرایط اقلیمی، ویژگی‌های ژنتیکی پیاز، زمان برداشت، نحوه جداسازی کلاله‌ها، روش خشک‌کردن و شرایط نگهداری قرار دارد، بنابراین رعایت استانداردهای تولید و فرآوری برای
عرضه زعفران باکیفیت ضروری است.